Lista aktualności Lista aktualności

Przybywa cisa w Świętoszowskich lasach

Miniona bezśnieżna zima i pogłębiający się deficyt wody powoduje także coraz mniejsze uwilgotnienie wierzchnich warstw gleby i ściółki leśnej.

       Nie pomaga to  leśnikom w zakładaniu nowych upraw leśnych. Szczęśliwie brak mrozów i przemarznięcia warstw gleby umożliwia  wcześniejsze rozpoczęcie prac polegających na wprowadzeniu nowego, młodego pokolenia drzew. Wiosną na terenie Nadleśnictwa Świętoszów wysadzono ponad 400 tys. sztuk młodych sadzonek wyhodowanych w szkółkach leśnych, które zgodnie ze sporządzanymi przez leśników szczegółowymi planami posadzili pracownicy nadleśnictwa i zakładów usług leśnych na powierzchni blisko 70 ha.       

      Sadzonki trafiły na powierzchnie uprzednio wykonanych zrębów, a także na nieużytki  i powierzchnie poklęskowe. W naszych warunkach bardzo ubogich piaszczystych gleb sadzonki aby żyć i stworzyć w przyszłości dorodne drzewostany  muszą utrzymać się przy życiu pomimo wielu czynników ograniczających ich wzrost takich jak  niekorzystne właściwości fizyczne, żywnościowe piasków i dodatkowo coraz bardziej  uciążliwe warunki termiczne i związany z nim brak wody.

Staramy się polepszać warunki wzrostu sadzonek stosując zabiegi uprawowe i agromelioracyjne takie jak:

  • przygotowywanie w szkółkach leśnych sadzonek z tzw. zakrytym systemem korzeniowym wzrastających w pojemnikach  z bryłką specjalnego substratu z nawozem, oraz często z mikoryzą specjalnych szczepów grzybów wspierających ich rozwój w młodocianej fazie.
  • pozostawiając na powierzchniach leśnych rozdrobnione pozostałości pozrębowe, które wzbogacają warstwę próchniczną polepszając tym samym warunki siedliskowe.
  • przygotowując glebę  poprzez zdarcie pokrywy na pasach pługiem LPZ lub aktywnym co sprzyja ograniczeniu rozprzestrzenianiu się roślinności trawiastej w szczególności trzcinnika, która sprzyja silnemu nagrzewaniu się powierzchni i stanowi poważną konkurencję dla sadzonek w dostępie do wody  i substancji pokarmowych w glebie w pierwszych latach  rozwoju sadzonek.
  • sadzenie gatunków fitomelioracyjnych wzbogacających glebę, olszy szarej, jarzębu pospolitego oraz krzewów.
  • stosowanie żelowania korzeni sadzonek z odkrytym systemem korzeniowym.
  • zabezpieczanie sadzonek.

               Zdjęcie: Zabezpieczanie przed zgryzaniem

 

Oprócz drzewek  tzw. gatunków lasotwórczych i domieszkowych wprowadzanych na uprawy sztucznie, coraz częściej inicjujemy naturalne odnowienie lasu wszędzie tam gdzie jest to gospodarczo i ekologicznie uzasadnione. Na wcześniej przygotowaną glebę nasiona sosny, brzozy rozsiewają się ze specjalnie pozostawionych, najlepszych genetycznie egzemplarzy drzew zwanych nasiennikami. W ten sposób w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat powstaną naturalne uprawy  na ok. 20 ha przygotowanych w tym roku powierzchniach. Naturalny proces odnowienia lasu jest rozciągnięty w czasie, zależy od urodzaju, zdrowotności wysiewających się nasion oraz w dużym stopniu od wiosennej pogody, sprzyjająca jest ciepła i wilgotna. Działania takie służą pomnażaniu lokalnego genotypu drzew, od wieków związanych z miejscowym mikroklimatem i siedliskiem. Tak powstałe uprawy wzbogacamy zalecanymi gatunkami domieszkowymi dążąc do wyhodowania stabilnych bioróżnorodnych drzewostanów bardziej przypominających lasy naturalne przez co mniej podatne na istniejące lub pojawiające się w przyszłości czynniki abiotyczne i biotyczne. W takich drzewostanach obserwujemy także niższy poziom szkód wyrządzanych przez jeleniowate.

                               Zdjęcie: Odnowienie naturalne

 

                                    Zdjęcie: Odnowienie naturalne

 

                                    Zdjęcie: Odnowienie naturalne

 

                                    Zdjęcie: Odnowienie naturalne

 

Corocznie odnawiając dziesiątki hektarów gruntów  głównymi  gatunkami drzew sosną, brzozą, dębem, świerkiem, modrzewiem i innymi podstawowymi gatunkami lasotwórczymi  domieszkowymi i fitomelioracyjnymi, a także krzewami  nie zapominamy o potrzebie jego urozmaicenia dążąc do zwiększenia bioróżnorodności.    

       Jednym z gatunków, których populację chcemy przywrócić jest chroniony -cis pospolity (Taxus baccata). Bory Dolnośląskie, chociaż na cisa można się tu natknąć sporadycznie, są obszarem jego naturalnego zasięgu występowania, te długowieczne drzewa, przed wiekami były pospolitym gatunkiem. W ubiegłych wiekach za sprawą ówczesnych gospodarzy tych terenów, cis zniknął z tych lasów, ze względu na cenne właściwości drewna, nieprzeciętną wytrzymałość i piękny rysunek, masowo stosowano je w produkcji broni oraz mebli.

           Cisy sadzone przez nas w ostatnich kilku latach radzą sobie dobrze, są silne i zdrowe, rosną w osłonie ogrodzeń powoli ale systematycznie.  W tym roku, jesienią posadzimy kolejnych 400 sztuk tych drzew, może kiedyś będziecie mieli okazję natknąć się na nie w Świętoszowskich lasach.

 

                                     Zdjęcie: Cis

 

                                     Zdjęcie: Cis

 

Innymi rzadkimi i ciekawymi gatunkami, które wysadzamy w naszych lasach są także :

 

  •        Jarząb brekinia, którego wysadzono w minionych latach w leśnictwach Rudawica ,Dębowiec i Ławszowa ponad 2,5 tys. sadzonek na powierzchni 1,50 ha. Część z nich posadzono w ramach projektu: „Wzbogacanie bioróżnorodności w obszarach Natura 2000 poprzez wprowadzenie w ramach racjonalnej gospodarki leśnej jarzębu brekinii”, dofinansowanego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Projekt ma na celu zachowanie rodzimej populacji tego gatunku i możliwość jej powiększania poprzez rozmnażanie się zasadzonych drzew.

 

                        Zdjęcie: Jarząb brekinia

 

  •       drzewa owocowe takie jak: jabłonie, grusze, wiśnie, czereśnie ptasie, śliwy, krzewy leszczyny, irgi, których nasiona pozyskaliśmy  z owoców pozbieranych  w naszych lasach i ich otoczeniu. W ciągu kilku ostatnich lat posadziliśmy ich kilkanaście tysięcy sztuk. Ich owoce będą w przyszłości wspaniałą bazą pokarmową dla ptaków i zwierzyny.

 

                                                                                                                                               Darz Bór

       

         Opracował : Mateusz Wielgo