Asset Publisher Asset Publisher

Brzęk w Nadleśnictwie Świętoszów

Sorbus torminalis – jarząb brekinia, zwany też pod potoczną nazwą „brzęk"

Jarząb brekinia jest rzadkim gatunkiem w Polsce. Znajduje się pod ścisłą ochroną gatunkową. Występuje na nielicznych stanowiskach, głównie na niżu. Według obowiązujących przepisów nie wolno ścinać drzew chronionych ani zrywać jakichkolwiek ich części. Jedyne odstępstwa dotyczą braku rozwiązań alternatywnych oraz jeśli działania te są niezbędne w realizacji badań naukowych, działań edukacyjnych lub celów związanych z odbudową populacji czy reintrodukcją gatunku.

Drewno brzęku jest czerwonobrązowe, niekiedy z ciemno zabarwioną twardzielą, drobnosłoiste, twarde i ciężkie, ale elastyczne i dobre do obróbki mechanicznej. Raz wysuszone zachowuje swój kształt i dlatego wytwarzano z niego kiedyś przyrządy miernicze. Z powodu dobrych właściwości rezonansowych używane jest także do budowy instrumentów muzycznych. Znajduje również duże zastosowanie przy wyrobach tokarskich i w meblarstwie.

 

Owoce brekinii są jadalne po przemrożeniu, ususzeniu lub zblanszowaniu. Nadają się do robienia przetworów, wina, nalewek i likierów, a nawet wódki. Dawniej wykorzystywane w medycynie ludowej jako lek na kolki, biegunkę, czerwonkę i wymioty.

 

 

 

Ponieważ brekinia jest rzadko spotykana w lasach  postanowiliśmy wprowadzić ja na nasze tereny. Podjęliśmy starania aby ten gatunek rósł także u nas. W pierwszym etapie wytypowaliśmy odpowiednie dla tego gatunku miejsca w lesie. Po uzyskaniu zgody z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu mogliśmy sprowadzić sadzonki z Arboretum Leśnego im. Prof. Stefana Białoboka przy Nadleśnictwie Syców i wysadzić je. Powierzchnie zostały odpowiednio przygotowane i ogrodzone w celu zabezpieczenia sadzonek przed zgryzaniem przez zwierzynę.

 

Ciekawostki:

  • najstarsza brekinia rośnie w Lubatyniu, w województwie wielkopolskim. Liczy ona około 190 lat, ma obwód 205 cm, pierśnicę 65 cm, a wysokość 24 m.
  • dlaczego nazywany jest brzękiem? Ponieważ jego liście są twarde i sztywne o specyficznym kształcie, wydają na wietrze dość intensywny dźwięk - ,,brzęczą''